Vanatori

 
 

 

 

 

Kom je vanuit de richting Sighisoara of Brasov het dorp Vanatori binnen dan is één van het eerste wat je opvalt de Reformatorische kerk van Vanatori. Op het eerste gezicht lijkt het of de kerk begin 1900 is gebouwd, maar dit is al veel eerder gebeurd. Het is in de tijd gebouwd dat 1 kerk een functie had voor wel 10 omliggende dorpjes.

 
Het eerste schriftelijke bewijs dat er over een Reformatorisch kerk is geschreven is van 1329. Hier word Vânători genoemd als "Heesfolwa" die naam komt heel dicht bij de Hongaarse naam van het dorp Vânători, dit is namelijk Héjjasfalva.
 
Over de tijd van de reformatie weten wij heel weinig van Vânători, maar het is zeker dat de leer van de reformatie heel snel hier was, want Vânători ligt tussen twee heel beroemde steden waar de reformatie begonnen is, namelijk Sighisoara en Brasov. De leer van de reformatie verspreid zich in de eerste jaren tussen de Saksen en daarna tussen de Hongaren.
 
In Sighisoara (10 km van Vânători ) werd de leer de van reformatie zo sterk dat in 1547 de dominicanen weggestuurd werden vanuit de stad Sighisoara en vanuit de hele regio, zo ook uit Vânători. Vanaf 1563 word het calvinisme gevolgd, maar Vânători volgt op een heel interessante manier een andere protestante richting, het unitarisme. En blijft unitarisch tot het eind van de 16e eeuw. De religieuze conflicten van de 16e eeuw hebben hun stempel ook in Vânători achtergelaten. In 1630 wordt I. Rakoczi Gy0rgy gekozen als vorst van Transylvanie, en hij probeert er alles aan te doen om het Calvinisme te versterken in Transsylvanië. In zijn tijd word Vânători ook een calvinistische gemeente. Eén ding is zeker, in 1640 word de kerk en de pastorie eigendom van de reformatorische kerk van Vânători.  

De kerk heeft veel overleeft, maar ook heel veel renovaties (bijna nieuwbouw) ondergaan. Tot op vandaag kan op het plafond nog gelezen worden wanneer de grootste renovaties plaatsvonden. (resp. 1628, 1774) In de jaren 1843 -1846 werd de kerk na een renovatie weer bijna als nieuw, maar dit was helaas van korte duur want tijdens de revolutie van 1848 is de kerk weer helemaal verwoest. Uit geschriften van de predikant die in 1849 in Vânători stond is te lezen dat de kerk geen enkele ramen meer gehad heeft en de kerkbanken waren verbrand  ~ de binnenkant van de kerk zag er heel ellendig uit, men kon heel goed zien wat de revolutie achtergelaten had ~ De kosten van de hier opvolgende renovatie werden betaald door een rijke familie uit Vânători.  

De kerk heeft honderden jaren lang geen klokkentoren gehad. In 1886 begon de gemeente eraan te denken een toren te gaan bouwen, de vraag was alleen waar moet deze dan moest komen. In boeken is te lezen dat in september 1889 de toren bijna klaar was. In het jaar 1890 bedankt de gemeente God dat de toren klaar is en dat de klokken gekocht zijn.  

Begin 1900 wordt er een begin gemaakt met de bouw van een pastorie (tegenover de kerk) In 1906 is de pastorie klaar, tot op vandaag is de pastorie door de predikant en zijn gezin in gebruik. Waarschijnlijk is 1906 een rijk jaar geweest want in dat jaar komt er in de kerk ook een orgel. (ook dit orgel heeft nu nog steeds zijn plaats in de kerk)  

De gemeente zelf word helaas kleiner, in het begin van 2005 waren er 384 leden en nu (november 2005) zijn er nog maar 363 omdat er 21 mensen moesten worden begraven. Het is een oude generatie gemeenteleden waar veel weduwen zijn, maar gelukkig is de jonge generatie heel dicht bij de kerk gebleven en dat is niet echt gewoon in Roemenië van vandaag.


Kerkelijke activiteiten Vânători


Vakantiebijbelweek  
 
In november 2001 is predikant ds. Buzogany Tihamer met zijn gezin in de pastorie van Vânători komen wonen. In juni 2002 besluit deze om de eerste vakantiebijbelweek (VBK) te houden. Veel mensen vonden dat raar en ook verschillende collega's waren een beetje sceptisch over de toekomst van VBK. Maar door de ervaring in de vorige gemeente wist hij hoe interessant de kinderen een VBW vonden en hoe snel het aantal kinderen groeide. En zo ging en gaat het dus ook in Vânători. In het eerste jaar kwamen er elke ochtend (4 dagen lang) zo'n 25 kinderen. In 2003 zijn er al 36 kinderen. In datzelfde jaar vragen de predikanten uit de omgeving of de kinderen uit hun gemeente er ook bij mogen komen. Hierdoor waren er nu al 80 kinderen.  
 
En zo ontstaat het idee om een evangelisatie kamp te organiseren waarbij de kinderen ook blijven slapen. Uiteraard heeft zo'n VBW ook financiële consequenties. Maar een Christelijke camping vanuit Woudenberg organiseerde een kerkdienst en de opbrengst daarvan werd voor de VBK in Vânători bestemd. Dankzij de opbrengst van deze collecte is het in 2004 mogelijk de eerste grote VBW te houden. Er waren zelfs 110 kinderen i.p.v. 80. Deze kinderen konden vier dagen lang genieten van een kerkelijk volpension. Deze VBK werd afgesloten met een busreis waarin we de bekendste kerken uit omgeving bezochten.  
In 2005 groeide het aantal tot 125 en waren kwamen er zelfs nog meerdere aanvragen, maar de financiën hebben ook iets te vertellen, dus konden we maximaal 125 kinderen ontvangen. Ook voor 2006 zijn er al plannen om opnieuw een VBW te houden. Het gaat hier niet alleen om de VBK maar ook om de contacten tussen de reformatorische kerken in onze regio.  

In 2006 zijn er maar liefst 148 kinderen, alweer is er een groei te zien. Het was opnieuw een geslaagde vakantiebijbelclub. 

Kinderclub

Tijdens de schoolmaanden is er iedere zaterdag in Vânători nog de kinderclub. Op 3 december organiseren wij een grote Bijbel-kennis wedstrijd. Hierdoor zijn de kinderen nu heel leergierig want iedereen wil natuurlijk de hoofdprijs winnen.  

Belijdeniscatechisatie

De voorbereiding voor belijdeniscatechisatie duurt hier 2 jaar en die vind ook op zaterdag plaats, in de kelder van de pastorie. De belijdeniscatechisatie is anders als in Nederland. De catechisatie duurt twee jaar en vind altijd plaats als de kinderen 13 of 14 jaar oud zijn. De catechisanten moeten bijna de hele Heidelbergse Catechismus uit hun hoofd kennen en ook word hun bijbelkennis geleerd. Er is heel veel discussie of de catechisatie in deze leren vorm goed is, maar zo lang als de synode niet anders zegt, moeten wij als predikanten ons aan de regels houden.  

Fanfare

De gemeente van Vânători heeft ook een kinderfanfare. Iedere zaterdag komen ze bij elkaar om te oefenen en ze kunnen al heel goed spelen. Maar helaas vanwege financiële problemen zijn ze in de laatste tijd wat minder. De instrumenten zijn duur, de dirigent moet betaald worden, de uitvoeringen zijn kostbaar en de kinderen hebben zelf weinig geld dus die kunnen dit soort dingen niet oplossen. We hopen dat de fanfare kan blijven bestaan. Al diverse gemeenteleden uit Voorthuizen hebben de kinderen al horen spelen.  

Zangkoor

Met het zangkoor is in de laatste jaren gelukkig de goede kant op gegaan en ze zijn al bekend in vele omliggende  plaatsen. Ze komen iedere week bij elkaar om te oefenen. Regelmatig gaan ze zingen in andere gemeenten en komen er andere koren bij ons om te zingen. Doordat het koor Vox Vivenda uit Voorthuizen hun koorkleding heeft vervangen heeft nu ook het koor in Vânători echte koorkleding.